1940 - 1948



Over Plastics

Reeds in W.O. II werden in de U.S.A. grammofoonplaten vervaardigd op een "vinyl" plasticsoort voor de Amerikaanse manschappen. Deze speelden nog af op een snelheid van 78 rpm. Dat plastic het schellak op termijn zo gaan vervangen was te voorzien. Schellak is een natuurprodukt, waarvan geregeld al een tekort was. Plastics zijn afkomstig van de olieverwerkende industrie, een industrie die sterk in opkomst was. Het is logisch om te verwachten dat het zou niet lang meer duren voordat een soort plastic goedkoper is als grondstof voor grammofoonplaten.
Daarnaast is plastic een betere grondstof. Het is fijner van structuur, waardoor er meer informatie per oppervlakte aangebracht kan worden en zo met een lagere snelheid afgespeeld kan worden zonder kwaliteitsverlies.
Maar bovenal: plastics zijn veel minder gevoelig voor breuk. Daarboven nog het bijkomende voordeel dat plastics minder zwaar zijn.


33⅓ toeren

In de jaren '30 werd er al geëxperimenteerd met een lagere afspeelsnelheid en werden platen gemaakt met 33⅓ rpm door RCA in de U.S.A..
Er is een poging gewaagd deze voor consumenten te maken. Het bleef bij een poging. De platen bleken te duur en kwalitatief ondermaats.
De techniek echter, vond zijn toepassing in de filmindustrie. Het geluid van een film kon op plaat gezet worden en gebruikt worden bij de vertoning van de film. De schijven konden een diameter van 40 cm oftewel 16 inch hebben en daarmee een half uur aan geluid per kant bevatten. Dezelfde soort schijven werden later gebruikt als instructiemateriaal, voornamelijk voor het leger, maar ze werden ook gebruikt voor radioprogramma's.


Het label van een 16" (40 cm), eind jaren '40. Het vinyl is donkerrood en enigszins doorzichtig.


Na 1940 (U.S.A.)


V Disc

V Disc is een platenlabel dat door stimulatie van de amerikaanse overheid is ontstaan in de tweede wereldoorlog. De V staat dan ook voor Victory. Zij maakten grammofoonplaten van vinyl met een afspeelsnelheid van 78 toeren in de periode 1943 - 1949. De insteek was vertier voor de manschappen tijdens de oorlog en later tijdens het uitvoeren van het Marshall plan.


Label van V-disc uit 1946


RCA Red Seal "De Luxe"

In 1945 beginnen in Amerika reguliere platenlabels grammofoonplaten op vinyl uit te brengen. RCA Victor brengt een aantal klassieke opnamen, eerder uitgebracht onder hun Red Seal merk, opnieuw uit op platen van doorzichtig rood vinyl. Zij noemen deze serie "De Luxe".
De amerikaanse divisie van Decca lanceert Deccalite.
Het zijn experimenten.


"De Luxe" platen spelen nog af op 78 toeren en waren geperst op donkerrood vinyl.
De hoes is een dunne goudkleurige folie. Het label heeft het formaat gangbaar bij schellak platen.


Plastic als marketing

In de late jaren '40 komen de grote platenmaatschappijen in de USA met grammofoonplaten van plastic. Vaak nog met een afspeelsnelheid van 78 toeren.
De gangbare naam voor het plastic dat gebruikt werd was vinyllite.
Iedere zichzelf respecterende maatschappij bedacht een naam voor het plastic dat zij gebruikte. Decca kwam in december 1945 met "Deccalite".
Mercury met "Merco Plastic", MGM met "Metrolite" en Savoy met Sav-o-flex.

Vaak valt op het label of de hoes te lezen dat de platen "unbreakable" of "non-breakable" zijn. Soms met de toevoeging "under normal use".


Picture discs

De techniek om een laagje plastic aan te brengen op stevig papier was ook geschikt voor het vervaardigen van Picture discs. Puur PVC is namelijk doorzichtig. Al tijdens de tweede wereldoorlog verschijnen in Amerika plaatjes met afbeeldingen op de schijf zelf. De afzetmarkt voor de eerste picture discs zijn kinderen. Veelal spelen zij af op 78 toeren.

Een afbeelding van een Picture Disc uit 1947 (10" - USA)